*Bu Bölüm TÜPLE veya PEG ile ENTERAL BESLENME alan hastalarımız içindir.
Çocukların sadece bazal metabolizmaları, organ fonksiyonları ve günlük hareketleri için değil aynı zamanda büyümeleri için de yeterli ve dengeli beslenmeye ihtiyaçları vardır.
Ağız yoluyla yeterli düzeyde veya güvenli şekilde beslenemeyen hastalarda bir tüp yardımıyla mide veya ince bağırsağa enteral ürün/ formül mama verilmesine enteral tüple beslenme denir.
· Nazogastrik, nazoduodenal, nazojejunal tüp takılan hastalarda, tüp yeri ve seviyesi kontrol edilmeden beslenmeye başlanmamalıdır.
· Beslenme sırasında ve beslenme bittikten sonra da 30dk süreyle hastaya gövdesi belden itibaren en az 45° yükseltilecek şekilde pozisyon verilmelidir.
· Her hastaya ayrı plan yapılması gerekliliğiyle beraber, enteral beslenmeye 10-20 ml/saat beslenme ürünü verilerek başlanmalı, hastanın tolerasyonuna göre 6-8 saatte bir 10-20 ml hızlarında artırılarak hedef doza ulaşılması planlanmalıdır.
· Beslenme ürünü kapağı açılmadan son kullanma tarihine kadar, kapağı açıldıktan sonra buzdolabında 24 saat, oda ısısında 6-8 saat saklanabilir.
· Beslenme seti 24 saatte bir değiştirilmelidir.
· İlaçları vermeden önce ve verdikten sonra veya birden fazla ilaç verilmesi gerektiği durumlarda iki ilaç arasında en az 5_10 ml su verilerek tüp yıkanmalıdır.
· Aç karnına verilmesi gereken ilaç olduğunda beslenme 2 saat öncesinde durdurulmalıdır. Diğer ilaçlar için beslenmenin 15 dakika öncesi durdurulması yeterlidir.
· Mümkünse sıvı ilaçlar seçilmeli, tablet formu kullanımı şart ise havanda dövülüp, ılık suda çözünerek verilmelidir. Enterik kaplı tabletler, kapsüller, kontrollü salınımlı tabletler asla ezilmemelidir.
· Hastanın sıvı kısıtlaması yoksa sürekli beslenmede tüp 4 saatte bir, aralıklı beslenmede ise her beslenmeden sonra en az 5_10 ml su ile yıkanmalıdır.
· Burun tespit bandı günde 1 kez antiseptik solüsyon ile yapılır, gün içerisinde kirlenirse tekrar değiştirilmesi gerekir.
· Beslenme tüpünün yerinin sabit kalmasına dikkat edilmelidir.
PERKÜTAN GASTROSTOMİ BAKIMI NASIL YAPILMALI?
· Stoma(PEG) bakımı beslenme tüpü takıldıktan bir gün sonra yapılmaya başlanır.
· Gastrostomi bakımı yapılırken aşağıdaki basamakları takip ediniz.
1.İşlem öncesi eller yıkanır.
2.Eldivenler giyilir.
3.Eski pansuman tüpün sabitliği korunarak, deriyi tahriş etmeden çıkarılmalıdır. Tüpün giriş bölgesi kızarıklık, sarı yeşil akıntı, ısı artışı, kanama, doku artışı, alerjik deri reaksiyonları açısından incelenir.
4.Stoma etrafı steril gazlı beze antiseptik solüsyon döküldükten sonra içten dışa doğru dairesel hareketler ile silinir. Birkaç dakika antiseptik solüsyonun kuruması beklenir. Yara iyileşme süreci tamamlanana kadar (7-14 gün) bölgenin batikon ile temizlenmesi önerilmektedir.
5.Yara iyileşme süreci tamamlandıktan sonra 7-14 gün sonra, hemşire/doktorunuzun önerisine göre ph 5.5 sabun, serum fizyolojik veya hidrojelli yara bakım ürünü ile pansumanı yapılır. Eğer sabun kullanılacak ise bölgede sabun kalıntısı kalmayacak şekilde tekrar kaynatılmış temiz su ile temizlenir ve kurulanır.
6.Yara iyileşme süreci tamamlandıktan sonra (tüp yerleştirildikten 7-14 gün sonra) gastrostomi tüpünün cilde gömülmesini ve yapışmasını önlemek amacıyla, tüp mide içine doğru 2-3 cm itilip, hafif direnç hissedinceye kadar geri çekilir ve tüp kendi ekseni etrafında 180 derece döndürülür. Tüpün giriş yerinde buton olmayan veya giriş yerinde dikiş olan durumlarda bu uygulamaya gerek yoktur.(hemşireniz size bu konuda bilgi verecektir.) Bu işlem sırasında çocuğunuz ağrı hissetmeyecektir. Eğer ağrı oluşur ve devam eder ise sağlık merkezine başvurulmalıdır.
7.Stoma bakımından sonra tüpün altına bir “y “ kompres uygulanıp yaklaşık 5mm’lik bir hareket alanı kalacak şekilde( ne çok sıkı ne çok gevşek) tüp sabitlenir. Dış fiksatörü olmayan tüplerde giriş yeri steril gazlı bez ile kapatılır, flaster ile tespit edilir.
8.Tüpün aşırı hareket halinde olmasını önlemek için tüpün borusu cilde tespit edilebilir.
9.Stoma bakımı yara iyileşme süreci tamamlanana kadar günde bir kez yapılır. Eğer akıntı olursa pansumanın gün içerisinde birden fazla yapılması gerekir.
10.Yara iyileşme süreci tamamlandıktan sonra (7-14 gün sonra) stoma bakımının 2 günde bir kez yapılması yeterlidir. Bu süreçte stoma alanı açık bırakılabilir. Stoma bölgesinde akıntı enfeksiyon bulguları yok ise gazlı bez ile kapatılmaması, bölgenin açık kalması önerilmektedir.
11.Stoma giriş yerine hemşireniz/doktorunuz önermeden krem, pomat, pudra kullanılmamalıdır
12.Tüpün cildin dışında kalan yeri tüp seviyesi olarak kaydedilir ve uzunluğun sabit kalmasına dikkat edilir.
13.Gastrostomi tüpü takıldıktan 7_14 gün sonra duş şeklinde banyo yapılabilir.
14.Tüp açıldıktan sonra gastrostomi etrafında temiz bir akıntı görülebilir. Ancak akıntının sarı yeşil olması kızarıklık artışı enfeksiyon bulgusu olabilir. Bazen gastrostomi çevresinde rengi pembe, kırmızı olan deri büyümesi(hipergranülasyon) görülebilir. Bu tüpe karşı oluşan normal bir reaksiyondur. Eğer deride büyüme artarsa ve kanama olursa hastane ortamında tedavi gerekebilir.
15.Stoma etrafında kızarıklık ve akıntıda artış olur ise hemen sağlık merkezine başvurulmalı.
16.Tüp tıkanırsa; tüpü açmak için; tüpün klempi açtıktan sonra tüp uzunsa önce tüpü aşağı yukarı nazikçe sıvazlayın, tüpün ucuna enjektör yerleştirin ve ileri geri pistonu hareket ettirin. Ilık suyu 15_20 ml tüpe verip klempi kapatın ve 15_20 dakika bekletin. Bu işlemi tekrarlayın ve açılmazsa sağlık kuruluşuna başvurun.
17.Eğer tüp çıkarsa, beslenme kesilmeli steril gazlı bez ile açıklık kapatılmalı ve hemen sağlık kuruluşuna ( çocuk acil ya da tüpü takabilecek bir kuruma ) başvurulmalıdır. Çıkan eski tüpü tipinin bilinmesi için yanınızda götürünüz.